Нар өвөртөлсөн уул

Унага унгалданаАмралтаар харьсны маргааш өглөө
Гаднаас унаган дуутай цуг
Ботгон нүдтэй божийсон бор охин
Босго даван соосойтол ороод ирлээ
Ээ тэнгэр минь
Энэ чинь Бага Сэвжидмаа байх чинь...
Хотын тэнгэр дор тэр жилжин зүүдэлсэн
Годгор бор охин Сэвжидмаа минь дээ
Сэргэлэн бор охины нь үнсэхүй
Сэвлэгнээс нь дотнын үнэр сэнхийнэ
Атгаад өгсөн чихэр
Алганд нь багтахгүй унана
Адуу ирж байгаа бололтой
Ахиад л унага унгалдана
Уянгын гэмэр цагаан унага
Уралдуулдаг байл уу? Сэвжидмаа
Сэтгэлийн өрх дэрвээд иртэл
Бодлын уяан дээр унага унгалдав
Сэвжидмаагийн охин тэгтэл
Босго даван гарч харагдав
Хонхтой гутлынх нь дуу ...

Миний нэг найз гэрт нь сууж байтал надаа нэг сонин болгож хятадын нэгэн шоунд монгол хүүхэд дуулсаныг үз дээ гэлээ тэг нь  тэр мэдээлэл нь Өвөрмонголын Хөлөнбуйр аймгийн Удмаа гэдэг 12 настай хүү бүх Хятадыг байлдан дагуулж байна гэсэн мэдээлэл байлаа . Тэрхүү мэдээлэлд хамгийн их автаж, уярч, уйлж, дэмжиж байгаа нь Монголчууд тэр дундаа бүсгүйчүүд Харин миний хувд анх үүнийг үзээд  сэтгэл хөдөлсөнгүй харин ч бүүр эгдүүцэл зэвүү зэрэг хүрчихлээ.



Анхнаасаа бидний сэтгэл зүйгээр тоголсон жүжиг байлаа. Тэр хэлж байгаа үг гаргаж байгаа утга санаа нь орчуулгаас нь хархад л цаанаасаа бэлтгэж хэлүүлс...

Салаа гэзэгтэй насны минь замд
Саатаж надад дурлачхаад улайсан
Нямбайлж бичсэн захидлынхаа хариуд
Намайг хайрлах эрх авалгүй буцсан
Нутаг нутгийн хонгорхон хөвгүүдийн
Нууцхан гомдол тайлагдсан байгаасай
Надаас илүү хайрлах ханиа олохдоо
Надад бас баярлах болоосой

/Тэмдэглэлийн дэвтрээсээ 1998 /

Зө нэг иймэрхүү юм хийгээд сууж байна хуучиний хэдэн барилгыг иймэрхүү болгох санаатай байгаан сансар, 16-гээд энд тэнд нэг байдаг даа 
 

ЭНЭ БААБАР (Бат-Эрдэнийн Батбаяр) ГЭЭЧ ЯАГААД Ч МОНГОЛ ХҮН БИШ. МОНГОЛ ХҮН ИНГЭЖ ЯРИХ УЧИРГҮЙ. ХЭЗЭЭ Ч БИТГИЙ УНШААРАЙ ГЭЖ УНШДАГ НЭГЭНДЭЭ, ДҮҮ НАРТАА СУРГАЖ БАЙХ ХЭРЭГТЭЙ ЮМ БАЙНА. ЭНД БИЧСЭНИЙГ НЬ УНШ ДАА:

"...Тэд цөөнхийнхээ хэрээр их үндэстэнд шахуулж, гадуурхагдаж сүүлдээ угсаатны хувьд мөхөж буй. Буриад-Монголын бүгд найрамдах улс гэж байсныг 1958 онд “өөрсдийнх нь хүсэлтээр” Монгол гэсэн үгийг нэрнээс нь хассан. 1959 онд сүүлчийн буриад бага сургуулийг хаасан. Өнгөрсөн жил Үст Буриад, Ага Буриад хоёрыг албан ёсоор үгүй хийж зэргэлдээх мужид нь хавсрагасан. Удахгүй Буриадын бүгд на...

Хэн нэгэн шаалтуур гар чамаас илүү эх оронч харагдаад аазгай чинь хөдлөөд байна уу? Тэрийг шүүмжилж суухын оронд өөрөө илүү эх оронч гэдгээ бодитоор харуул л даа. Чадахгүй бол худлаа ч гэсэн шааж байгаа нэгнийгээ битгий тамын тогоод л доо. Яадын шааж л байг л дээ. Дээлээ өмсөөд, Монгол Монгол гээл шааж л байг чи чадахгүй л байгаа биз дээ? Чи өөрөө жинхнээсээ Монгол гээд бахархаад, бас хийж чадаж байгаа чинь юу байгаа юм бэ? гэж хэлмээр санагдаад байдын...

Яс юман дээр харж суухад худлаа үнэн ч гэсэн "Монгол" энэ тэр гэж бүлтэрдэг хэдэн солиотой гарууд нь л өнөөдөр Өвөр Монголчуудаа өмө...

ТунирхалДэнлүү цагаан сарны доор
Дэндүү, дэндүүдээ
Дэндүү тунирхаж
Дээлийн хормой
Гэзэгнийхээ үзүүрийн салхиар
Гэнэт намайг ороолгож
Гэгэлгэн ая сэтгэлд орхин
Гэртээ гүйгээд орчихсон бүсгүй минь
Хоёр салаа гэзэгний чинь
Гурван дараанд хайраа сүлжүүлж
Хонгор насны чинь ягаахан хацарт
Хоёр уруулаа шатаах алдан хүргэж
Мөрөөдлийнхөө алган дээр
Мөлхөж яваа хүү инээлгэн байж
Мөнгөн сарны доор хайр шивнэн
Мөрийг чинь түшсэн минь үнээн!
Тогтсон насандаа гэзэгнийхээ үзүүрээр оролдож
Толгойныхоо сүүдрээр өлмий юунд шүргэнэм бэ?
Хоёр нүдэнд чинь яагаад нулимс цийлж
Хоолой чинь юундаа зангирнам бэ?
Сэтгэлийнхээ улбаан...

ӨлзиймааТуниа муутай хэдэн халтар шүлгээ
Тарлаж ядан, ирлэх аядсан тэр он цагт
Тунирхал гэрэвшээ нь үргэж амжаагүй Өлзиймаагийн
Тулгарсан алаг нүд, галтай байв аа.
Энгэрийн гурван шилбэнд минь учиг шингээгээгүй
Ээжийн гэрээс мөнгөн аягатай сүү амсаагүй
Тэнгэрийн өнгө, хоймор дэлгэж, өрх татаагүй
Тийм нэгэн Өлзиймаа, зүүдэнд байдаг юм аа
Хазаж шиммээр улаан уруулын баланд согтож
Хайрлаж тэврэм тасам бэлхүүсний туялзаанд гижигдүүлж
Өр зүрхэн дундуур хайр үерлэн, солонг татуулж
Өлзиймаагаас өөр бодолгүй алхаж явав аа
Үйлэнд уран гарын чинь хуруунд бөгж зүүгээгүй
Үрчлээт буурал аавын чинь амрыг эрж үнс...

Энд амьд байгалийн үзмэр" гэсэн
Эрээн бичиг гэрлийн чимэглэлээр солигдож
Эргэн тойрон харуул хамгаалалт өндөр
Элдэв хяналтын төхөөрөмж хаа сайгүй
Эгц дээш асар зайд шилэн бүрхэвчтэй
Ээрүүл шиг хэлбэртэй ордоны өмнө
Эгнэж зогсож дугаарлагсдын урт цувааны
Эхлэл төгсгөлийн дунд хавьд би
Элэг хавьцаа хүнд зовиурлахыг тэвчин
Энгэртээ урилгаа тас тэврэн алхаж явна
Эхний хаалгаар оронгуут л
Цээж саруулсах нь илт
Эрчээрээ ухасхийтэл хянагч авхай
Энгийн үү? зэрэглэлийнх үү? гэж
Эрдүү хоолойгоор шүүгч шиг тасхийлээ
Энэ байна гээд урилгаа харуулбал
Ийшээ морилно уу гээд инээмсэглэлээ
Урдаас тоссон ялдам бүсгүй
Урьд нь кин...

үзүүлэн666 View more presentations from otgoo80